Web Sitesi Nasıl Kurulur? Alan Adı, Hosting ve SSL Rehberi

Web sitesi kurma konusunda araştırma yapan birinin karşısına ilk çıkan şey, birbirine karışan kavramlar olur: alan adı, hosting, sunucu, DNS, SSL, panel. Hepsinin bir şekilde gerekli olduğu söylenir ama hangisinin ne işe yaradığı, hangi sırayla alınacağı ve kimin hesabında durması gerektiği pek anlatılmaz. Sonuçta birçok işletme, sitesinin alan adının kimin adına kayıtlı olduğunu bile bilmeden yıllarca devam eder; ta ki bir gün site açılmayana kadar.

Bu rehberde bir web sitesinin altyapısını oluşturan parçaları sade bir dille anlatıyor, sitenizi sıfırdan yayına almak için izlemeniz gereken adımları sırayla veriyoruz. Tasarım ve içerik ayrı bir konu; burada sitenin "yeri, adresi ve kilidi" üzerinde duracağız.

Bir Web Sitesinin Dört Temel Parçası

Bir web sitesini bir dükkâna benzetirsek parçalar şöyle eşleşir:

Parça	Benzetme	Ne İşe Yarar?
Alan adı (domain)	Dükkânın adresi	Ziyaretçinin sitenize ulaşmak için yazdığı isim (ör. firmaniz.com.tr)
Hosting	Dükkânın binası	Sitenin dosyalarının durduğu ve 7/24 açık kalan sunucu
DNS	Adres defteri	Alan adını doğru sunucuya ve e-posta servisine yönlendiren kayıtlar
SSL sertifikası	Kapıdaki kilit	Ziyaretçi ile site arasındaki veriyi şifreler, adres çubuğunda kilit simgesi gösterir

Bu dört parça farklı yerlerden alınabilir. Alan adını bir firmadan, hostingi başka bir firmadan alıp DNS ile birbirine bağlamak tamamen normaldir. Önemli olan, her birinin kimde olduğunu ve nasıl yönetildiğini bilmenizdir.

1. Alan Adı Seçimi ve Kaydı

Alan adı, sitenizin internetteki kalıcı kimliğidir. Seçerken şu ilkeler işinizi kolaylaştırır:

• Kısa ve telefonda söylenebilir olsun. Birine telefonda adresinizi söylediğinizde harf harf kodlamanız gerekmiyorsa doğru yoldasınız.
• Türkçe karakterden kaçının. ç, ş, ğ, ı, ö, ü içeren alan adları teknik olarak mümkün olsa da e-posta ve paylaşımlarda sorun çıkarabilir.
• Tire ve rakamı sınırlı kullanın. "Firma-adi-2" gibi yapılar akılda kalmaz.
• Uzantıyı bilinçli seçin. Türkiye'de faaliyet gösteren bir işletme için .com.tr güven verir; .com.tr alan adları artık belge şartı aranmadan TRABİS üzerinden kayıt ettirilebiliyor. Uluslararası çalışıyorsanız .com da düşünülebilir. Mümkünse ikisini birden alıp birini diğerine yönlendirmek, markanızı korumanın ucuz bir yoludur.

Alan adını kaydettirdiğiniz hesap, ajansın ya da tasarımcının değil, şirketinizin hesabı olmalı. Ajansınız alan adını yönetebilir ama sahiplik size ait olmalı.

Alan adı yenileme: En sıkıcı ama en kritik konu

Alan adları genellikle yıllık kiralanır ve süresi dolduğunda önce askıya alınır, belirli bir süre sonra tamamen serbest kalır. Böyle bir durumda sunucu sorunsuz çalışsa bile site açılmaz ve kurumsal e-postalar durur; "site çalışmıyor" şikâyetinde sunucudan önce alan adının bitiş tarihine bakmak bu yüzden önemlidir. Bunu önlemek için her projede şu üç kuralı uyguluyoruz:

1. Otomatik yenilemeyi açın ve kayıtlı ödeme yönteminin güncel olduğunu kontrol edin.
2. Bitiş tarihlerini ayrıca bir takvime hatırlatma olarak ekleyin.
3. Tüm alan adlarınızı tek bir hesapta toplayın; dağınık hesaplar unutulmanın bir numaralı sebebidir.

2. Hosting Seçimi

Hosting, sitenizin dosyalarının ve varsa veritabanının durduğu sunucudur. İhtiyacınıza göre farklı türleri vardır:

• Paylaşımlı hosting: Bir sunucuyu birçok site birlikte kullanır. Küçük kurumsal siteler ve bloglar için ekonomik bir başlangıçtır; ancak aynı sunucudaki başka bir sitenin yoğunluğu ya da güvenlik sorunu sizi de etkileyebilir.
• VPS (sanal sunucu): Size ayrılmış kaynakları olan sanal bir sunucudur. Daha fazla kontrol ve performans sunar ama yönetimi teknik bilgi gerektirir.
• Bulut ve yönetilen hosting: Trafiğe göre ölçeklenebilen altyapılardır. E-ticaret ve yoğun trafikli projelerde tercih edilir.
• Statik site barındırma: Sitede veritabanı ve sunucu tarafında çalışan kod yoksa, sayfalar önceden üretilip doğrudan sunulabilir. Bu yöntem çok hızlıdır ve saldırı yüzeyi küçüktür.

Son madde biraz açıklamaya değer. Veritabanlı bir sitede arka plandaki bir servis hata verdiğinde sayfanın bazı bölümleri boş görünebilir; statik yapıda sayfalar önceden üretildiği için bu tür bir arıza yaşanmaz. Çalışan bir veritabanı ya da sunucu kodu olmadığından hem hız artar hem de saldırıya açık nokta sayısı azalır. Her site için doğru tercih bu değildir; üyelik, sepet ya da sürekli değişen içerik gerekiyorsa dinamik bir altyapı gerekir. Ama kurumsal tanıtım siteleri için statik yapı çoğu zaman göz ardı edilen güçlü bir seçenektir.

Hosting seçerken sormanız gereken sorular şunlardır: Sunucu nerede, yedek ne sıklıkla ve nereye alınıyor, destek hangi kanaldan ve hangi saatlerde veriliyor, e-posta hizmeti pakete dahil mi?

3. DNS Ayarları: Alan Adını Hostinge Bağlamak

Alan adını ve hostingi farklı yerlerden aldıysanız, ikisini DNS kayıtlarıyla bağlarsınız. En sık kullanılan kayıtlar:

• A kaydı: Alan adını sunucunun IP adresine yönlendirir.
• CNAME kaydı: Bir alt alan adını (ör. www) başka bir alan adına yönlendirir.
• MX kaydı: E-postalarınızın hangi servise teslim edileceğini belirler.
• TXT kaydı: Alan adı doğrulama ve e-posta güvenliği (SPF, DKIM, DMARC) için kullanılır.

DNS değişikliklerinin internet genelinde yayılması birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir. Bu sırada sitenin bazı kişilerde eski, bazılarında yeni hâliyle açılması normaldir.

E-posta kayıtlarını hafife almayın. Kendi altyapımızda, sunucunun gönderdiği uyarı e-postalarının Gmail tarafından reddedildiğini fark ettik; sebep, gönderen alt alan adının SPF kaydının olmamasıydı. Gönderen adresi SPF kaydı doğru kurulu ana alan adına taşıyınca sorun çözüldü. Site kurulumunda SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını baştan doğru tanımlamak, e-postalarınızın spam klasörüne düşmesini büyük ölçüde engeller.

4. SSL Sertifikası: Kilidi Takmak

SSL (teknik adıyla TLS) sertifikası, siteniz ile ziyaretçi arasındaki veri trafiğini şifreler. Adres "https" ile başlar ve tarayıcıda kilit simgesi görünür. SSL olmayan sitelerde tarayıcılar "güvenli değil" uyarısı gösterir; bu da hem ziyaretçi güvenini hem arama motoru görünürlüğünü olumsuz etkiler.

İyi haber şu: Çoğu hosting firması Let's Encrypt gibi ücretsiz SSL sertifikalarını otomatik olarak kurar ve yeniler. Kurumsal doğrulama gerektiren özel durumlar dışında ücretli sertifikaya genellikle ihtiyaç yoktur. Kurulumdan sonra iki şeyi kontrol edin:

• Site "http" ile açıldığında otomatik olarak "https" adresine yönleniyor mu?
• Sertifika otomatik yenileniyor mu? Süresi dolan sertifika, ziyaretçinin karşısına büyük bir uyarı ekranı çıkarır.

5. Yayına Almadan Önce Kontrol Listesi

Site yayına girmeden önce şu maddeleri tek tek kontrol edin:

1. Alan adı şirket adına kayıtlı ve otomatik yenileme açık.
2. "www" ile ve "www" olmadan girildiğinde site aynı adrese yönleniyor.
3. SSL aktif, tüm sayfalar https ile açılıyor.
4. Site mobilde düzgün görünüyor ve hızlı açılıyor.
5. İletişim formu test edildi, gelen mesaj doğru kutuya düşüyor.
6. E-posta için SPF, DKIM ve DMARC kayıtları tanımlı.
7. Yedekleme düzenli alınıyor ve en az bir kopya sunucu dışında tutuluyor.
8. Google Search Console'a site eklendi ve site haritası gönderildi.
9. Kişisel veri toplanan formlar için aydınlatma metni hazır (detaylar için bir hukukçuya danışın).
10. Tüm erişim bilgileri (alan adı, hosting, panel) şirketin elinde ve güvenli bir yerde.

6. Yayından Sonra: Bakım ve Taşıma

Site yayına girdikten sonra da bazı işler süreklilik ister. Yazılım ve eklentilerin güncel tutulması, yedeklerin gerçekten geri yüklenebildiğinin test edilmesi ve disk kullanımının izlenmesi bunların başında gelir. Kendi sunucularımızda yedeklerin diski doldurduğunu ve disk belirli bir seviyeyi geçince yedeklemenin sessizce durduğunu gördük; bu yüzden artık disk kontrolünü düzenli bir rutin olarak yapıyoruz.

Bir gün sitenizi yenilerseniz ya da adres yapısını değiştirirseniz, eski sayfa adreslerini yenilerine 301 yönlendirmesiyle bağlamayı unutmayın. Yönlendirme kurulmazsa eski sayfaların biriktirdiği arama otoritesi boşa gider; yayından sonra Search Console'daki bulunamayan sayfa raporlarını takip ederek eksik kalan adresleri yakalayabilirsiniz. Arama motoru tarafını merak ediyorsanız SEO nedir yazımız iyi bir başlangıç noktası.

Sık Sorulan Sorular

Web sitesi kurmak için kod bilmek gerekir mi? Hazır site oluşturucularla kod bilmeden basit bir site kurulabilir. Ancak markaya özel tasarım, hız, güvenlik ve arama motoru uyumu önemliyse profesyonel destek almak genellikle daha verimli olur.

Alan adı ve hostingi aynı yerden almak zorunda mıyım? Hayır. Ayrı yerlerden alıp DNS ile bağlayabilirsiniz. Önemli olan, her ikisinin de sizin kontrolünüzde olması ve bilgilerine erişebilmenizdir.

Ücretsiz SSL yeterli mi? Kurumsal ve e-ticaret sitelerinin büyük çoğunluğu için ücretsiz SSL sertifikaları, şifreleme açısından yeterli güvenliği sağlar. Önemli olan sertifikanın otomatik yenilenmesidir.

Web sitesi kurma maliyeti ne kadar? Alan adı, hosting ve SSL genellikle bütçenin küçük kısmıdır; asıl maliyeti tasarım, içerik ve geliştirme belirler. Detaylı fiyat aralıkları için web sitesi yaptırmak maliyeti yazımıza göz atabilirsiniz.

Sonuç

Web sitesi kurma süreci; doğru bir alan adı seçmek ve onu şirketiniz adına, otomatik yenilemeyle kaydettirmek, ihtiyacınıza uygun bir hosting seçmek, DNS kayıtlarını (e-posta dahil) doğru tanımlamak ve SSL ile siteyi güvenli hâle getirmekten oluşur. Bu altyapı göründüğünden daha önemlidir; çünkü sitelerin büyük kısmı tasarım hatasından değil, unutulan bir yenileme ya da alınmayan bir yedek yüzünden sorun yaşar.

Altyapısı sağlam, hızlı ve markanızı doğru yansıtan bir site için web tasarım hizmetimizi, kapsamlı kurumsal projeler için kurumsal web sitesi çözümümüzü inceleyebilirsiniz. Mevcut sitenizin altyapısını kontrol ettirmek ya da sıfırdan başlamak isterseniz bize ulaşın; alan adından yayına kadar tüm adımları birlikte planlayalım.